Ένας οδηγός ακρόασης
Έξι zarzuelas για να γνωρίσετε πριν από το δείπνο
Έξι γνωστές zarzuelas, ποιοι τις έγραψαν, πότε εμφανίστηκαν και τι κάνει καθεμιά μια καλή πρώτη ακρόαση πριν από μια βραδιά στο λυρικό θέατρο της Μαδρίτης.
Κρατήστε το τραπέζι σας για το βράδυ ↗Γρήγορη απάντηση
Έξι τίτλοι αποτελούν μια καλή πρώτη λίστα: La Gran Vía, La verbena de la Paloma, La revoltosa, Gigantes y cabezudos, Doña Francisquita και La corte de Faraón. Καλύπτουν το διάστημα από το 1886 έως το 1923, και οι περισσότεροι διαδραματίζονται στη Μαδρίτη ή είναι γεμάτοι μαδριλένικη αργκό. Είναι παραδείγματα του είδους, όχι υπόσχεση για το τι θα τραγουδήσει οποιοδήποτε δείπνο.
La Gran Vía (1886)
Μονόπρακτο género chico των Federico Chueca και Joaquín Valverde Durán, με στίχους των Felipe Pérez y González, που έκανε πρεμιέρα τον Ιούλιο του 1886. Η Wikipedia το χαρακτηρίζει αριστούργημα του género chico, και ταξίδεψε στη Βιέννη, το Παρίσι και το Λονδίνο. Ο τίτλος του δίνει το όνομα μιας λεωφόρου της Μαδρίτης που τότε ήταν μόνο ένα σχεδιαζόμενο έργο· οι οικοδομικές εργασίες άρχισαν το 1910 και το τελευταίο τμήμα ολοκληρώθηκε το 1929. Τα νούμερά του είναι χοροί της εποχής, μεταξύ τους μια πόλκα, ένα βαλς, ένα τάνγκο και ένα pasodoble.
La verbena de la Paloma (1894)
Μουσική του Tomás Bretón, στίχοι του Ricardo de la Vega. Έκανε πρεμιέρα στο Teatro Apolo της Μαδρίτης τον Φεβρουάριο του 1894 και διαδραματίζεται τη νύχτα της γιορτής της Παναγίας της la Paloma, στις 14 Αυγούστου. Στο καστ περιλαμβάνονται ένας ηλικιωμένος φαρμακοποιός, ένας ζηλιάρης στοιχειοθέτης και μια τραγουδίστρια σε καφέ. Το Teatro de la Zarzuela το χαρακτηρίζει τυπικό μαδριλένικο έργο. Αν ακούσετε ένα μόνο κομμάτι πριν από το δείπνο, αυτή είναι μια λογική πρώτη επιλογή, γιατί η ιστορία είναι απλή: μια νύχτα γιορτής, δύο αδελφές, ένας αντίζηλος και ένας ζηλιάρης μνηστήρας.
La revoltosa (1897)
Ο Ruperto Chapí έγραψε τη μουσική, σε στίχους των José López Silva και Carlos Fernández Shaw, και έκανε πρεμιέρα στο Teatro Apolo τον Νοέμβριο του 1897. Η Wikipedia το συγκαταλέγει στα έργα género chico του Chapí, και το Teatro de la Zarzuela το υπολογίζει ανάμεσα στις τυπικές μαδριλένικες zarzuelas. Έχει μεταφερθεί στον κινηματογράφο αρκετές φορές. Μια παραγωγή του 2024-25 στο Teatro de la Zarzuela, σκηνοθετημένη με μοντέρνο σκηνικό μπαρ, είναι η φωτογραφία στην κορυφή της αρχικής σελίδας αυτού του ιστότοπου. Αυτή η φωτογραφία δείχνει ένα θέατρο, όχι το εστιατόριο.
Gigantes y cabezudos (1898)
Ο Manuel Fernández Caballero το συνέθεσε, και η Wikipedia το χαρακτηρίζει το πιο επιτυχημένο από όλα τα έργα του. Ο τίτλος αναφέρεται σε γίγαντες και κεφαλάδες, τις κοστουμιούμενες φιγούρες παρέλασης των ισπανικών γιορτών. Είναι έργο género chico, που πήρε το όνομά του από αυτές τις φιγούρες, και η σελίδα ιστορίας του θεάτρου το συγκαταλέγει στα έργα που ακούστηκαν για πρώτη φορά στο Teatro de la Zarzuela. Αν γνωρίζετε τις γιορτινές παρελάσεις της Ισπανίας, ο τίτλος θα έχει ήδη νόημα.
Doña Francisquita (1923)
Η τρίπρακτη ζαρζουέλα του Αμαδέο Βίβες, βασισμένη σε έργο του Λόπε ντε Βέγα, έκανε πρεμιέρα στο Teatro Apolo τον Οκτώβριο του 1923. Η Wikipedia τη χαρακτηρίζει κλασικό του είδους και αριστούργημα του Βίβες, με κωμική ιστορία ερωτικών τριγώνων που τελειώνει ευτυχισμένα. Περιέχει δύο άριες που οι τραγουδιστές ηχογραφούν συχνά: ένα σοπράνο τραγούδι για ένα αηδόνι και ένα τενόρου τραγούδι για φωτιά και καπνό.
La corte de Faraón (1910)
Τη συνέθεσε ο Βισέντε Γιεό και ανήκει στο género ínfimo, τον ελαφρύτερο και τολμηρότερο κλάδο που προέκυψε από το βαριετέ. Η Wikipedia αναφέρει ότι βασίστηκε στη γαλλική οπερέτα Madame Putiphar. Το δοκίμιο του ίδιου του θεάτρου για το είδος σημειώνει ότι το σημερινό κοινό απολαμβάνει συχνά έργα πιο κοντά στο βοντβίλ, αναφέροντας αυτό και τη La gatita blanca. Το Teatro de la Zarzuela ανέβασε παραγωγή του στη σεζόν 2024-25.
Για ποιον δεν είναι
Αν σας αρέσει να φτάνετε χωρίς προετοιμασία, αγνοήστε αυτή τη λίστα· το δείπνο δεν χρειάζεται καμία. Αν θέλετε να ξέρετε ποια από αυτά θα τραγουδηθούν σε ένα συγκεκριμένο τραπέζι, κανείς δεν μπορεί να σας το πει εκ των προτέρων, γιατί το εστιατόριο επιλέγει το ρεπερτόριό του. Και αν θέλετε ολόκληρα έργα αντί για τραγούδια, μια θεατρική παράσταση είναι ο τρόπος να τα ακούσετε, με τον προφορικό μύθο που συνδέει τα νούμερα μεταξύ τους.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια ζαρζουέλα είναι καλύτερη για αρχάριο;
Η La verbena de la Paloma είναι ένα καλό ξεκίνημα: μια σύντομη ιστορία της Μαδρίτης που εκτυλίσσεται σε ένα καλοκαιρινό φεστιβάλ. Το Teatro de la Zarzuela την χαρακτηρίζει ως τυπικό έργο της Μαδρίτης.
Θα τραγουδηθούν αυτά στο δείπνο;
Όχι απαραίτητα. Είναι παραδείγματα του είδους. Το εστιατόριο επιλέγει το ρεπερτόριό του και αυτό μπορεί να αλλάξει.
Είναι δύσκολο να παρακολουθήσει κανείς τα τραγούδια της ζαρζουέλας;
Όχι για το αυτί. Η μουσική είναι μελωδική και δημοφιλής, και η σκηνική δράση μεταφέρει μεγάλο μέρος της ιστορίας ακόμα κι αν δεν καταλαβαίνετε τα ισπανικά.
Πηγές